Pył w stajni łatwo uznać za drobną niedogodność, zwłaszcza gdy pojawia się głównie podczas ścielenia albo zamiatania. Dla konia oznacza jednak stały kontakt dróg oddechowych z drobnymi cząstkami pochodzącymi ze ściółki, paszy, sierści i zaschniętych zanieczyszczeń. Im więcej czasu zwierzę spędza w boksie, tym większego znaczenia nabiera jakość powietrza. Ograniczenie pylenia wymaga więc zmian zarówno w wyborze materiałów, jak i w codziennej obsłudze stajni.
Skąd bierze się pył w boksie?
Najczęściej uwagę zwraca ściółka, ale nie jest ona jedynym źródłem pyłu. Duże ilości drobnych cząstek mogą uwalniać się z suchego siana, szczególnie podczas jego przenoszenia i zadawania. Pylenie rośnie także podczas wybierania obornika, zamiatania korytarzy oraz dosypywania świeżej ściółki.
Znaczenie ma również sposób przechowywania paszy i materiału ściółkowego. Siano składowane bezpośrednio nad boksami może zwiększać ilość pyłu obecnego w powietrzu. Podobny problem pojawia się wtedy, gdy worki lub bele stoją w suchym, zabrudzonym magazynie, a przy każdym użyciu osiadający na nich kurz trafia do stajni.
Ściółka powinna wytwarzać jak najmniej drobnych cząstek
Tradycyjna długa słoma ma wiele zalet użytkowych, ale jej jakość mocno zależy od zbioru, przechowywania i stopnia rozdrobnienia. Suchy, kruchy materiał może intensywnie pylić. Ryzyko rośnie, gdy słoma zawiera fragmenty plew, ziemię albo ślady pleśni.
Alternatywą może być ściółka dla koni w formie pelletu ze słomy. Sprasowanie materiału ogranicza udział luźnych, lekkich włókien, a proces odpylania może zmniejszyć ilość drobnej frakcji unoszącej się podczas ścielenia. Pellet zajmuje także mniej miejsca niż bele słomy i łatwiej przechowywać go w zamkniętych workach lub big bagach.
Stan ściółki trzeba jednak regularnie kontrolować. Mocno rozdrobniony, przesuszony materiał z czasem może uwalniać więcej drobnych cząstek. Warto usuwać najbardziej zużyte partie i uzupełniać podłoże świeżym materiałem zamiast wielokrotnie mieszać całą warstwę w boksie.
Sam rodzaj ściółki nie rozwiązuje więc całego problemu. Materiał należy chronić przed zawilgoceniem, zabrudzeniem i nadmiernym kruszeniem podczas przesypywania.
Wentylacja pomaga usuwać pył z powietrza
Stajnia potrzebuje stałej wymiany powietrza. Nie chodzi przy tym o gwałtowny przeciąg, lecz o regularne usuwanie wilgoci, gazów i cząstek zawieszonych. Szczelne zamykanie drzwi i okien zimą może szybko pogorszyć jakość powietrza, szczególnie w obiektach z wieloma końmi.
Jeżeli po ścieleniu lub zamiataniu przez dłuższy czas widać w świetle unoszący się kurz, warto sprawdzić sposób wentylowania budynku. Otwory nawiewne i wywiewne nie powinny pozostawać zasłonięte przez siano, wyposażenie ani części zabudowy.
Siano może pylić bardziej niż podłoże
U koni wrażliwych na pył trzeba zwrócić uwagę również na paszę objętościową. Suche siano może uwalniać znaczne ilości drobnych cząstek. W zależności od potrzeb konia stosuje się między innymi siano parowane, odpowiednio przygotowane siano moczone albo alternatywne pasze o mniejszym pyleniu. Przy objawach ze strony układu oddechowego sposób żywienia należy ustalić z lekarzem weterynarii.
Organizacja pracy ogranicza unoszenie kurzu
Dużo można zmienić bez przebudowy stajni. Pomagają przede wszystkim proste zasady:
wyprowadzanie koni z boksów na czas intensywnego sprzątania,
unikanie zamiatania na sucho przy koniach pozostających w stajni,
regularne usuwanie mokrej i rozdrobnionej ściółki,
przechowywanie siana oraz ściółki z dala od bezpośredniego sąsiedztwa boksów,
ograniczenie zbędnego przesypywania materiałów,
utrzymywanie drożnej wentylacji przez cały rok.
Samo zastąpienie jednego materiału innym nie wystarczy, jeśli podczas karmienia, sprzątania i magazynowania nadal powstają duże ilości kurzu.
Mniej pyłu wymaga kontroli całego środowiska boksu
Najlepsze efekty daje połączenie mało pylącej ściółki, czystej paszy, sprawnej wentylacji i odpowiedniej organizacji prac porządkowych. Warto też obserwować, kiedy ilość kurzu rośnie najbardziej i właśnie wtedy szukać jego źródła.
Jeśli szukasz materiału, który ułatwia ograniczenie pylenia i wygodne utrzymanie boksów, zapoznaj się z ofertą Bro-Eko. Firma produkuje pellet ze słomy dla koni w średnicach 6 i 8 mm, poddawany wieloetapowemu odpylaniu i dostępny w kilku wariantach pakowania, dzięki czemu można dopasować sposób dostawy do wielkości stajni.