Roślina warzywna kilka dni po posadzeniu ma inne potrzeby niż ta sama roślina podczas kwitnienia czy intensywnego dorastania owoców. Zmienia się tempo wzrostu, aktywność korzeni, powierzchnia liści oraz ilość składników kierowanych do części stanowiących plon. Dlatego utrzymywanie przez cały sezon jednej proporcji NPK i niezmiennych dawek może prowadzić zarówno do niedoborów, jak i do nadmiernego nawożenia.
Po posadzeniu roślina musi najpierw rozwinąć korzenie
Pierwsze dni po wysadzeniu rozsady często oznaczają dla rośliny okres silnego obciążenia. System korzeniowy musi rozpocząć wzrost w nowym środowisku, a część nadziemna powinna utrzymać równowagę między transpiracją a możliwościami pobierania wody.
Na tym etapie duże znaczenie ma dostępność fosforu, który uczestniczy w przemianach energetycznych i rozwoju młodych tkanek. Przy chłodnej glebie korzenie mogą jednak pobierać go wolniej. Samo zwiększenie dawki nawozu nie rozwiązuje wtedy problemu. Trzeba uwzględnić temperaturę, wilgotność podłoża, pH oraz kondycję korzeni.
Dobry start roślin tworzy podstawę dalszego wzrostu, ale receptura odpowiednia po posadzeniu szybko przestaje odpowiadać potrzebom rozwijającej się uprawy.
Intensywny wzrost liści zmienia zapotrzebowanie na składniki
Gdy roślina rozpoczyna szybki wzrost wegetatywny, zwiększa zapotrzebowanie między innymi na azot. Pierwiastek ten uczestniczy w budowie białek i chlorofilu, dlatego wpływa na rozwój liści oraz pędów.
Więcej azotu nie oznacza jednak automatycznie lepszego wzrostu. Nadmierne nawożenie może pobudzać rozwój części zielonych kosztem procesów związanych z tworzeniem plonu. U pomidora zbyt silny wzrost wegetatywny może również zwiększać problemy z prawidłowym zaopatrzeniem rozwijających się owoców w wapń.
Dlatego program nawożenia warzyw powinien uwzględniać aktualną fazę rozwoju oraz rzeczywiste tempo wzrostu, zamiast opierać się na jednej dawce powtarzanej przez cały sezon.
Kwitnienie i zawiązywanie owoców wymagają zmiany priorytetów
Wraz z rozpoczęciem kwitnienia roślina kieruje coraz większą część produktów fotosyntezy do organów generatywnych. W tym okresie sposób odżywienia może wpływać na kondycję kwiatów, utrzymanie zawiązków oraz późniejsze tempo wzrostu owoców.
Znaczenia nabierają między innymi bor, wapń, potas oraz odpowiednio dobrane mikroelementy. Jednocześnie producent powinien kontrolować podaż azotu. Zbyt intensywny wzrost liści i pędów może konkurować z rozwijającym się plonem.
Potrzeby poszczególnych gatunków także się różnią. Pomidor czy papryka przechodzą od wzrostu wegetatywnego do długiego okresu kwitnienia i owocowania. Cebula stopniowo przenosi aktywność z rozwoju szczypioru na grubienie cebuli, a marchew kieruje coraz więcej składników do korzenia spichrzowego. Jeden schemat nawożenia nie może więc jednakowo dobrze obsłużyć wszystkich tych procesów.
Podczas budowania plonu rośnie znaczenie potasu i wapnia
W okresie intensywnego wzrostu owoców rośliny często pobierają duże ilości potasu. Pierwiastek uczestniczy w gospodarce wodnej, transporcie asymilatów i procesach związanych z tworzeniem jakości plonu. U pomidora zapotrzebowanie na potas wyraźnie rośnie wraz z wejściem roślin w owocowanie.
Wapń ma natomiast znaczenie dla prawidłowej budowy tkanek. Roślina transportuje go głównie wraz z wodą przez ksylem, dlatego zaburzenia nawadniania mogą ograniczyć jego dopływ do owoców nawet wtedy, gdy podłoże zawiera odpowiednią ilość tego pierwiastka.
Z tego powodu nawożenia nie można oddzielić od nawadniania. W uprawach fertygowanych trzeba kontrolować również stężenie roztworu, ponieważ nadmierna koncentracja soli utrudnia roślinom pobieranie wody.
Pogoda może wymusić zmianę wcześniej ustalonego programu
Program przygotowany przed sezonem stanowi punkt odniesienia, lecz przebieg pogody może szybko zmienić sytuację. Chłód ogranicza aktywność korzeni, susza zmniejsza transport składników z podłoża, a wysokie temperatury zwiększają obciążenie roślin wodą i mogą utrudniać prawidłowe zawiązywanie plonu.
Plantator powinien więc obserwować tempo wzrostu, wygląd liści, jakość nowych przyrostów oraz rozwój części użytkowej. Analiza gleby, podłoża lub tkanek roślinnych pozwala dokładniej ocenić stan odżywienia i korygować fertygację wtedy, gdy uprawa rzeczywiście tego potrzebuje.
Nawożenie trzeba prowadzić zgodnie z rytmem rozwoju roślin
Prawidłowe żywienie warzyw wymaga zmiany proporcji składników wraz z rozwojem plantacji. Innego wsparcia potrzebują młode korzenie, innego intensywnie rosnące liście, a jeszcze innego kwiaty, owoce, cebule czy korzenie spichrzowe.
Green Eco Poland oferuje nawozy do fertygacji i dokarmiania dolistnego, makroelementy, mikroelementy oraz biostymulatory, a także programy przeznaczone dla konkretnych gatunków i kolejnych faz ich rozwoju. Oferta obejmuje między innymi pomidory, ogórki, paprykę, cebulę i sałatę. Takie podejście pozwala dobierać sposób odżywiania do aktualnych potrzeb plantacji, zamiast prowadzić cały sezon według jednej niezmiennej receptury.