Rębak podczas jednej zmiany może przetwarzać duże ilości drewna, dlatego stan ostrzy szybko przekłada się na wydajność rozdrabniania. Stępiony lub uszkodzony nóż gorzej zagłębia się w materiał, zwiększa obciążenie maszyny i może pogarszać jakość zrębki. Trwałość ostrza nie zależy jednak wyłącznie od gatunku stali. Duże znaczenie mają rodzaj drewna, jego czystość, geometria noża oraz sposób ostrzenia.
Twardość i stan drewna wpływają na tempo zużycia noża
Drewno nie stanowi jednorodnego materiału. Poszczególne gatunki różnią się gęstością, twardością, wilgotnością i strukturą włókien. Rębak inaczej rozdrabnia świeże gałęzie, a inaczej suche, twarde drewno. Suche drewno stawia zwykle większy opór podczas cięcia, dlatego może przyspieszać zużycie krawędzi.
Na obciążenie ostrza wpływają także sęki oraz nierównomierna struktura surowca. Nóż podczas kontaktu z takim miejscem otrzymuje większe obciążenie udarowe. Powtarzające się uderzenia mogą prowadzić do wyszczerbień krawędzi, szczególnie gdy ostrze ma niewłaściwą geometrię lub materiał nie odpowiada warunkom pracy.
Piasek i kamienie mogą niszczyć ostrze szybciej niż samo drewno
Czystość podawanego materiału często decyduje o częstotliwości ostrzenia. Kora zabrudzona ziemią, piaskiem lub drobnymi kamieniami działa na krawędź tnącą ściernie. Jeszcze większe ryzyko powodują metalowe ciała obce, na przykład gwoździe lub fragmenty drutu znajdujące się w drewnie odpadowym.
Szybszego zużycia można spodziewać się szczególnie podczas rozdrabniania:
korzeni i drewna zabrudzonego ziemią,
odpadów drzewnych z placów budowy i rozbiórek,
materiału z pozostałościami piasku lub żwiru,
starego i silnie wysuszonego drewna.
Jeżeli rębak regularnie przetwarza taki surowiec, obsługa powinna częściej kontrolować stan krawędzi.
Geometria ostrza musi odpowiadać konstrukcji rębaka
Kąt ostrza wpływa jednocześnie na łatwość zagłębiania się noża w drewno i odporność krawędzi na uszkodzenia. Nie można jednak wskazać jednego kąta odpowiedniego dla każdego rębaka. Konstrukcje maszyn różnią się układem tnącym, sposobem podawania materiału oraz położeniem noża względem przeciwnoża.
Z tego powodu noże do rębaków powinny zachowywać geometrię przewidzianą dla konkretnej maszyny. Zbyt duża zmiana kąta podczas kolejnych ostrzeń może pogorszyć warunki cięcia. Znaczenie ma również prawidłowa odległość między nożem a przeciwnożem. Nieprawidłowe ustawienie może zwiększać drgania, opory i obciążenie układu tnącego.
Prawidłowe ostrzenie pozwala zachować właściwości krawędzi
Regeneracja zużytego noża wymaga czegoś więcej niż usunięcia stępionej warstwy metalu. Szlifowanie powinno przywrócić właściwy kąt i równą krawędź bez nadmiernego nagrzewania stali. Wysoka temperatura podczas ostrzenia może zmienić właściwości materiału w pobliżu krawędzi i skrócić jej trwałość.
W maszynach wyposażonych w kilka noży znaczenie ma także równomierne zebranie materiału z poszczególnych ostrzy. Pozwala to zachować właściwe warunki pracy wirnika. Po regeneracji trzeba również uwzględnić ustawienia zalecane przez producenta danego rębaka.
Regularna kontrola ogranicza skutki pracy stępionych ostrzy
Nie warto czekać, aż nóż całkowicie straci zdolność sprawnego cięcia. Sygnałem do kontroli może być spadek wydajności, pogorszenie jakości zrębki, większe zapotrzebowanie maszyny na moc albo nasilone drgania.
Jeśli szukasz nowych ostrzy lub chcesz przywrócić zużytym nożom odpowiednią geometrię, zapoznaj się z ofertą Cutman Knives. Firma produkuje noże do obróbki drewna oraz regeneruje noże płaskie, w tym ostrza stosowane w rębakach, co pozwala dopasować zakres prac do stanu narzędzia i wymagań konkretnej maszyny.